आदिकाल के प्रमुख रचनाकार एवं उनकी रचनाएं   -----
----------------------------------------------
०१.   स्वयम्भू ( 783ई.)
 १. पउमचरिउ २.रिट्ठणेमिचरिउ
३.स्वयम्भूछन्द
०२. पुष्पदंत( 972ई.)
        १.महापुराण २. णयकुमारचरिउ
         ३. जसहरचरिउ 
     ०३.धनपाल(10वींशती)                       १ .         भविसयत्तकहा 
    ०४      जिनदत्त सूरी
१. उपदेशरसायनरास (1114ई.) 
(प्र. हिं. रास ग्रंथ)
     ०५.       शालिभद्र सूरी   १.भरतेश्वरबाहुबली रास ( 1184ई.)
      ०६.         अब्दुर्रहमान
१. संदेश रासक ( खण्काव्य)
   ०७. मुनिराम सिंह(1000ई.)
          १. पाहुड़ दोहा
         ०८ जोइन्दु(6वींशती)
१. परमात्मप्रकाश २. योगसार (6वीं)
०९नल्हसिंह - विजयपाल रासो
१०.शारंगधर - हम्मीररासो
      ११.विद्यापति
(१३५०-१४५०) 
१. कीर्तिलता (कीर्ति सिंह) (अव)
२. कीर्तिपताका (शिवसिंह) (")
४. शैवसर्वस्वसार (संस्कृत) ५. गंगावाक्यावली ( ") ६. दुर्गाभक्ततरंगिणी( ") ७. भू परिक्रमा        ( ") ८. दानवाक्यावली    (") ९. पुरुष परीक्षा       (") १०. विभाग सार  ‌   (") ११. लिखनावली    (") १२.गयापत्तलकवर्णकृत्य(") १३. पदावली     (मैथिली) १४. गोरक्षविजय‌( पद्यनाटक -") गोरक्षविजय।    (गद्य नाटक-संस्कृत) १२.दलपतिविजयखुमाण रासो १३.नरपति नाल्ह बीसलदेव रासो १४.चंदवरदाई पृथ्वीराज रासो १५  भट्टकेदार    जयचंद्र प्रकाश १६.मधुकरकवि जय मयंक जस चंद्रिका १७.जगनिक परमाल रासो १८.अमीर खुसरो  (1253-1325ई.)                १.खालिक बारी २.पहेलियां ३.मुकरियां ४.दो सुखने ५. गजल    १९.  हेमचंद्र (1088ई.) १. सिद्ध हेम शब्दानुशासन २. कुमारपालचरित्र ३.योगशास्त्र ४.प्राकृत व्याकरण ५.छंदोनुशासन ६.  देशीनाममाला कोश २०.सोमप्रभ सूरी(1195ई.) १. कुमारपाल प्रतिबोध (1184ई.,गद्य- पद्यमय,सं-प्रा) २१.जैनाचार्यमेरुतुंग १. प्रबंध चिंतामणि (1304ई.,संस्कृत)   २२.लक्ष्मीधर प्राकृत पैंगलम(14वींशती,का.सं) २३ज्योतिरेश्वर ठाकुर १. वर्ण रत्नाकर(14वींशती, सिद्धों के नाम) २४.श्रीधर रणमल्ल छंद (1397ई.) २५.सरहपा (769ई.) दोहा कोश  (परि. अ.) २६.शबरपा १.चर्यापद २७डोम्भिपा१.डोंबिगीतिका २.योगचर्या ३.अक्षरद्विकोपदेश २८.सालिभद्रसूरी द्वितीय पंचपांडवरचित रास(1350ई.,हिं प्र.ऐ.) २९.देवसेन १.श्रावकाचार (933ई.,हिं प्र.) २.नयचक्र ३.दर्शनसार ४.भावसंग्रह ५.आराधनासार ६.तत्वसार ७.सावयधम्म दोहा ३०.माइल्ल धवल १.बृहदनयचक्र २.दव्वसहावपयास ३१.सिवि  १.बुद्धिरास ३२.आसगु कवि १.चंदनबाला रास (1200ई., खण्डकाव्य) २.जीवदया रास ३३.जिनधर्म सूरी स्थूलिभद्ररास(1209ई.) ३४.विजयसेन सूरी रेवंतगिरिरास(1231ई.) ३५.पल्हणआबूरास(1232ई.) ३६.मुनिसुमति गण नेमिनाथ रास ३७.विनयचंद्र सूरी  १.नेमिनाथ चउपई २.मल्लिनाथ महाकाव्य ३.पार्श्वनाथचरित ,४.कल्पनिरुक्त ५.उवएसमाला- कहाणयछप्पय ३८.प्रज्ञातिलक कच्छुलीरास(1306ई.) ३९.देल्हण गयसुकुमार रास(14वींश.) ४०.सारमूर्ति  जिनपद्मसूरीपट्टाभिषेकरास (1333) ४१.अभयदेवसूरिजयतिंहुअण ४२.चंद्रमुनि पुराणसार ४३.कनकामरमुनि करकंड्ड चलिए ४४.कविणयणंदिसुदंसणचरिउ४५जिनवल्लभसूरिसंघपटृटक ४६.योगचन्द्र मुनि योगसार ४७.जिनदत्तसूरी  १.चाचरि २. कालस्वरुपकुलक ४८.हरिभद्र सूरि   १.ललित- बिस्तरा २.धूर्ताख्यान ३.जसहर चरिए ४.संबंध प्रकरण ५.णेमिणाहचरिए ४९.जिनपद्मसूरि स्थूलिभद्र फागु ५०.धर्मसूरि जंबूस्वामी रासा ५१.अंबदेव सूरि  संघपतिसमरा रासा ५२.राजशेखर सूरि नेमिनाथ फाग ५३.गोरखनाथ  (हिन्दी में)- १.शब्द २.पद ३.शिष्या दर्शन ४.प्राण संकली ५.नरवैबोध ६.आत्मबोध ७.अभयमात्रायोग ८.पन्द्रहतिथि ९.सप्तवार १०.मछिन्द्र ११.गोरख बोध १२ रोमावली १३.ज्ञानतिलक १४.ज्ञानचौंतीसा १५.पंचमात्रा (संस्कृत में)- १६.सिद्ध- सिद्धांत पद्धति १७.विवेक मार्तंड १८.शक्तिसंगम मंत्र १९.निरंजनपुराण २०.वैराट पुराण २१.गोरखसिद्धांत शतक २२.योग सिद्धांत पद्धति २३.योग चिंतामणि ५२.मत्स्येंद्रनाथ (विष्णु शर्मा) कालज्ञान निर्णय (संस्कृत) ५३.कल्लोल कवि ढोला मारू रा दूहा (प्रेमकाव्य) ५४.कवि भुवाल भगवद् गीता ( प्र. दो. -चौ.)
व्याकरण ग्रंथ ---------
----------------------------------------
५५.मिर्जा खां
ब्रजभाषा व्याकरण (1658ई.) ५६.जोहानस, जोशुआ, केटलर 
खड़ी बोली का प्रथम व्याकरण (1715ई.)
५७.जान गिलक्राइस्ट हिंदुस्तानी ग्रामर (1790ई.) ५८.जान फर्ग्युसन  ए डिक्शनरी ऑफ द हिंदुस्तानी लैंग्वेज 
५९.जान बौर्थविक गिल- क्राइस्ट  १.एक ग्रामर ऑफ द हिंदी लैंग्वेज २.द ओरिएंटल लिंग्विस्ट ६०.एस.एच. के लाग एक ग्रामर ऑफ द हिंदी लैंग्वेज ६१.लल्लूलाल  हिन्दी कवायद ६२.ई.ग्रीव्जआधुनिक हिंदी व्याकरण (1896ई.) 
६३. हडले  शॉर्ट ग्रामर ऑफ द मूर्स लैंग्वेज(1779ई.) ६४. श्री लाल भाषा चंद्रोदय (1853ई.) 
६५.रामजतन भाषा तत्वबोधिनी (1858ई.) 
६६.नवीनचंद्र राय नवीन चंद्रोदय (1869ई.) 
६७.राजा शिवप्रसाद 'सितारे हिंद' हिंदी व्याकरण (1870ई.) 
६८.पं हरि गोपाल भाषा तत्व दीपिका 
६९.पादरी एथरिंगटन भाषा भाष्कर 
७०.केशवराम भट्ट हिंदी व्याकरण 
७१.ठाकुर राम चरण सिंह भाषा प्रभाकर 
७२.रामावतार शर्मा हिंदी व्याकरण
७३ विश्वेश्वर दत्त शर्मा भाषा तत्व प्रकाश 
७४.रामदहिन मिश्र प्रवेशिका हिंदी व्याकरण 
७५.गोविंद नारायण मिश्र विभक्ति विचार 
७६.अंबिका प्रसाद वाजपेयी हिंदी कौमुदी ७७.कामता प्रसाद 'गुरु' हिंदी व्याकरण 
७८.किशोरी दास वाजपेयी १.ब्रज भाषा  २.राष्ट्रभाषा का प्रथम व्याकरण (1949ई.)३.हिंदी
शब्दानुशासन(1957ई.)
७९.धीरेंद्र वर्मा ब्रजभाषा व्याकरण ८०.आर्येन्द्र शर्मा आधुनिक हिंदी का आधार व्याकरण ८१.रामचंद्र वर्मा अच्छी हिंदी ८२.शिवेंद्र कुमार शर्मा हिंदी व्याकरण का विधिवत विवरण ८३.शिवपूजन सहाय व्याकरण दर्पण ८४.दीम शित्स हिंदी व्याकरण की रूपरेखा ८५.स्वामी निगमानंद हिंदी का मौलिक व्याकरण ८६.रमाकांत अग्निहोत्री हिंदी : एक मौलिक व्याकरण ८७.बदरीनाथ कपूर परिष्कृत हिंदी व्याकरण ८८.हरदेव बाहरी व्यवहारिक हिंदी व्याकरण तथा रचना ८९.वचन देव कुमार बृहद हिंदी भाष्कर ९०.वासुदेव नंदन प्रसाद आधुनिक हिंदी व्याकरण और रचना ९१.हजारी प्रसाद द्विवेदी हिंदी भाषा का वृहद ऐतिहासिक व्याकरण ९२.श्रीजिनदासगणि महत्तर निशीथचूर्णि (7वींशती) ९३.वररुचि (7वींशती) प्राकृत प्रकाश ९४.हेमचंद्र प्राकृत व्याकरण ९५.बुद्धघोष (5वींशती) १.विशुद्ध मग्ग २.अट्टकथा साहित्य ९६.महाकच्चायन
कच्चान व्याकरण(7वींशती, स.प्रा. पालि व्या.,४कप्प,२३परि.,६७५ सू.)
९७.मोग्गलान मोग्गलान व्याकरण (सर्वश्रे. पा. व्या.,८१७ सू.)९८.वर्मीभिक्षु अग्गवंश(अग्गपंडित तृतीय)   सद्दनीति व्याकरण (1154ई.,३भा.,२७अ.,१३९१सू.)


Comments

Popular posts from this blog